• عمران
  • بازدید: 6126

از کلیه کسانی که تمایل دارند مقالات آنها نیز در سایت همکلاسی قرار بگیرد دعوت می شود مقالات خود را به آدرساین آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید ارسال کنند.

مجموعه ضوابط و مقررات تسهيلات ايمني تردد در تقاطع ها و معابر

فرستنده :آرش دانشور

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

مقدمه

تقاطع هاي هم سطح بعنوان محل تلاقي دو يا چند محور ، بخش مهمي از شبكه معابر شهري را تشكيل ميدهند .

معمولاً ظرفيت تقاطع هاي اصلي ، كنترل كننده حجم عبور وسايل نقليه در كل شبكه است و ظرفيت تقاطع نيز تابعي از مشخصات هندسي ـ ترافيكي و كنترلي حاكم بر آن است. با توجه به گستردگي عوامل مؤثر در طراحي و مديريت تقاطع ها ، نمي توان هيچگونه دستورالعمل يا ضوابط قطعي و لازم الاجرا براي آن ارائه نمود.

با اين وجود ضروري است بمنظور ايجاد يكنواختي ، يكسري روشها و ضوابط طراحي و مديريت تدوين شده و به عنوان راهنما همراه با قضاوت كارشناسي مورد استفاده قرار گيرد. هدف از تدوين مجموعه ضوابط و مقررات تقاطع هاي همسطح شهري ، ارائه توصيه ها و معيارهاي فني لازم براي طراحي و كنترل تقاطع ها است. در اين مجموعه ضوابط طراحي هندسي ، تحليل عملكرد و ظرفيت تقاطع ، نحوه انتخاب و طراحي سيستم كنترل آن و همچنين طراحي تسهيلات عبور عابرين پياده ارائه مي شود . ماخذ اصلي اين ضوابط و مجموعه توصيه ها و معيارهاي فني منتشره از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي است (معاونت امور فني ، دفتر امور فني و تدوين معيارها). اين مجموعه شامل تسهيلات پياده روي 3 جلدي ( نشريه شماره 144 ) و تقاطع هاي همسطح شهري ( مباني فني – نشريه شماره 1-145 و توصيه ها و معيارهاي فني ( نشريه شماره 2-145 ) مي باشد . در مناطق كم تراكم شهري ، در طراحي تقاطع بايد علاوه بر تامين نيازهاي ترافيكي به مسائلي نظير حفظ محيط زيست ، زيبايي منظر ، حفظ آثار تاريخي ( شامل آثار طبيعي و بناهاي يادبود ) و غيره نيز توجه شود .در مناطق ساخته شده و پر تراكم شهري نيز بايد مسائل نظير حفظ فضاهاي سبز، آلوده گي (مخصوصاً حفاظت در برابر آلودگي صوتي و هوا)، تاسيسات و بناهاي شهري آثار تاريخي و مذهبي علاوه بر نيازهاي ترافيكي در نظر گرفته شود. رعايت اين موضوع ممكن است در بعضي موارد منجر به عدول از تامين كامل ضوابط و استانداردهاي اين دستورالعمل گردد .ضوابط و دستورالعمل هاي ارائه شده در اين مجموعه بر اساس ويژگي هاي موجود تقاطع ها و براي سرعت هاي كمتر از 80 كيلومتر شهري در نظر گرفته شده است كاربرد اين راهنما در هر گونه شرايط خاص و يا سرعت هاي بالاتر ، بايد بر اساس قضاوت كارشناسي صورت گيرد .

الف) – اهداف طراحي تقاطع ها براي عابرين پياده :

هدف اصلي از طراحي تقاطع ، افزايش ظرفيت و قابليت گذردهي آن ، كاهش احتمال برخورد ميان وسايل نقليه موتوري ، غير موتوري و پياده ها و تامين راحتي و آرامش براي استفاده كنندگان با توجه ملاحظات ايمني ، اقتصادي و زيست محيطي است .

مهمترين عوامل موثر در طراحي تقاطع هاي هم سطح عبارتند از :

1ـ عوامل ترافيكي : هر تقاطع بايد به گونه اي طراحي شود كه بتوانند ترافيك ساعت طرح را به راحتي و ايمني از خود عبور دهد و عناصر هندسي و كنترلي آن نيازهاي كليه استفاده كنندگان را برآورده سازند. در اين رابطه ملاحظات مربوط به سرعت هاي عملكردي ، مسيرهاي گردشي ، وسايل كنترل ترافيك، عابرين پياده ، دوچرخه سواران و وسايل حمل و نقل عمومي بايد مدنظر قرار گيرد.

2ـ عوامل محيطي : مكانيابي و طراحي هر تقاطع بستگي به برخي عوامل دارد كه بعنوان شرايط حاكم در نظر گرفته مي شوند. مهمترين اين عوامل عبارتند از ، امتداد و شيب خيابانهاي متقاطع ، حريم موجود ، توسعه منطقه اي ، ملاحظات زيست محيطي و ميزان تداخل با تاسيسات شهري در محدوده تقاطع هاست .

3ـ عوامل انساني: عوامل انساني تاثير تعيين كننده اي در طراحي و عملكرد تقاطع ها دارند و عادات و رفتارهاي استفاده كنندگان در تقاطع ها ، چه بعنوان رانندگان وسايل نقليه موتوري شخصي و عمومي و چه بعنوان عابرين پياده ، معلولين و دوچرخه سواران بايد مورد توجه قرار گيرد.

4ـ عوامل اقتصادي: هزينه هاي طراحي ، اجراء و بهره برداري تسهيلات تقاطع ، به ويژه ويژه عبور عابرين پياده ، بايد برآورد شود و با مقايسه با منافع حاصله ( اجتماعي و رواني ) ، توصيه اقتصادي به عمل آيد .

ب) – جمع آوري اطلاعات و حجم ترافيك:

در صورتيكه حركت عابرين پياده در طرح تقاطع موثر باشد ، آمار و اطلاعات مربوطه بايد جمع آوري شود همچنين محل ايستگاهها، نوع حركات و فراواني عبور وسايل نقليه عمومي بايد مشخص گردد . معمولاً آمار تصادفات بصورت نموداري و جداول ارائه مي گردد كه نشان دهنده محل وقوع و تعداد و ساير مشخصات تصادفات هستند . اطلاعات پاركينگ هاي حاشيه اي بايد از طريق مشاهدات ميداني به دست آيد .

پ)- مرحله طراحي و بهسازي وضع موجود تقاطع :

پس از تهيه طرحهاي مقدماتي و ارزيابي و انتخاب گزينه هاي انتخابي ، در طراحي بايد هر يك از جنبه هاي هندسي ، عملكردي اقتصادي مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرد ، از قبيل : سازگاري با محيط و شرايط موجود در محدوده تقاطع ، سهولت اجراي طرح تقاطع ، معيارهاي فني طراحي هندسي ، ظرفيت ، ويژگيهاي عملكردي (تاخير ، ايمني و ... ) ، مديريت و هدايت ترافيك در دوران اجرا ، توسعه مرحله اي ، عوامل اقتصادي شامل هزينه احداث و بهره برداري و هزينه استفاده كنندگان تقاطع ، نحوه كنترل ترافيك ، هماهنگي با سيستم حمل و نقل ، پياده روي و دوچرخه سواري در خاتمه ، بايد به اين نكته توجه داشت كه در تدوين و تنظيم ضوابط و مقررات تقاطعهاي همسطح ، توجه اصلي به تسهيلات عابرين پياده بمنظور ايجاد ايمني تردد و ارتقاء وضع موجود ( بهسازي) شده است .

1-زاويه گذرگاه عرضي پياده ، با امتداد خيابان :

حتي الامكان بايد گذرگاه پياده تحت زاويه قائمه به جدول خيابان متصل گردد ، زيرا عابرين پياده تمايل به پيمودن كوتاهترين فاصله بين دو نقطه را دارند . در صورتيكه احداث گذرگاه عرضي مورب ناگزير باشد ، بايد خط كشي آن با موارد بازتابنده كه بينايي را تحريك مي كنند صورت گيرند .

1- فاصله ديد :

-گذرگاه عرضي پياده بايد از نظر موقعيت در محلي قرار گيرد كه رانندگان وسايل نقليه كه به آن نزديك مي شوند قادر باشند بطور واضح و آشكار آن را رويت كنند . همچنين گذرگاه نبايد بعد از تاج قوس قائم يا بعد از قوس افقي قرار گيرد ، زيرا در اين حالت ، راننده فاصله ديد كافي براي رويت گذرگاه نخواهد داشت .

1-2 - اگرگذرگاه عرضي عابر پياده در محلي قرار گرفته باشد كه چراغ راهنمايي وجود نداشته و فاصله ديد به اندازه كافي رعايت نشده باشد ، بايد آنرا جابجا كرد .

2-2 - اگر چنانچه شرايط فيزيكي محل ، موقعيت جديد مناسب و ايمني را فراهم نكند و يا فاطله جابجايي موقعيت قديم و جديد بيش از حد باشد،بايد از بايد از ساير تسهيلات نظير چراغ راهنمايي يا تابلوي هشدار دهنده يا جداسازي عابرين و وسايل نقليه (زيرگذر روگذر) استفاده نمود .

2-3- وسايل نقليه پارك شده ممكن است ، مانع ديد رانندگان شوند . براي رفع اين مشكل مي توان در فاصله 6متري گذرگاه ،پارك وسايل نقليه را ممنوع نمود (در تقاطعهاي چراغ دار، اين فاصله به 9 متر ميرسد) . در مكانهايي كه فعاليتهاي تجاري باعث شود پارك وسايل نقليه در سطح سواره رو مجاز شناخته شود ، مي توان پياده رو را به سمت سطح سوار رو پيش برد (شكل صفحه 145 ، مباني فني )

3-گردش وسايل نقليه در گذرگاههاي عرضي همسطح خيابان :

1-3- گردش به راست وسايل نقليه در زمان قرمز ، اغلب مانعي براي عبور از گذرگاه عرضي بوده و باعث مي شود ، عابرين براي رسيدن به سمت ديگر خيابان از سطح سواره رو (خارج از گذرگاه) استفاده كنند . اين عمل ، باعث محدود شدن ديد رانندگان در خطوط عبوري سمت چپ نيز ميشود . در هر دو حالت ، مشكلاتي براي ايمني عابر پياده در گذر از عرض خيابان ايجاد ميشود .

2-3- يكي از مواردي كه گردش وسايل نقليه باعث ايجاد مسائلي براي ايمني عابر پياده در گذرگاهها ميشود انحراف توجه رانندگان (در حال گردش) از عابرين پياده به ترافيك عبوري است . در اين حالت ، راننده در انتظار يافتن فاصله عبور مناسب بين وسايل نقليه در حال نزديك شدن بوده و در نتيجه تمام توجه او بجاي عابرين پياده به وسايل نقليه عبوري معطوف ميشود . ممنوع كردن گردش به راست در زمان قرمز و فراهم نمودن فاز مخصوص گردش به چپ مي تواند در كاهش تعداد تصادفات عابر به وسايل نقليه در حال گردش كمك كنند(شكل صفحه 147- مباني فني)

2-4- فاصله ديد توقف لازم براي وسايل نقليه ، هنگام نزديك شدن به تقاطع با در نظر گرفتن زمان عكس العمل (دستوالعمل آشتو و استراليا)

سرعت (كيلومتر در ساعت)

زمان عكس العمل (RT)

1.5

2.5

40

30

46

50

40

69

60

55

84

5-2- فاصله ديد توقف در تقاطع بر حسب شيب طولي خيابان (دستورالعمل آلمان)

درجه بندي خيابان

سرعت بر حسب كيلومتر بر ساعت

شيب طولي خيابان بر حسب متر

8+

4+

0

4-

8-

با كنترل دسترسي در مناطق پر تراكم

50

40

40

40

45

50

بدون كنترل دسترسي اصلي و جمع كننده

50

40

درمناطق پر تراكم

40

25

خيابان هاي محلي و دسترسي

30

15

4- طول گذرگاه عابر پياده :

در محل هايي كه عرض سواره رو بيش از 2متر باشد يا حجم قابل ملاحظه اي عابر پياده معلول و سالمند وجود دارد ، بايد يك حفاظ مياني جهت عبور عابرين از گذرگاه عرضي در ميانه سطح سواره رو ايجاد نمود .

5- عرض گذرگاه پياده :

در گذرگاههاي خيلي باريك ، تردد دو طرفه عابرين پياده باعث ايجاد تراكم و تداخل ميشود ، عرض گذرگاههاي عابر پياده نبايد از 8/1متر كمتر باشد ، رعايت حدال عرض 3متر براي گذرگاهها ترجيح دارد .

6- خط ايست در تقاطعها :

ترسيم خط ايست در گذرگاههاي داراي چراغهاي راهنمائي يا تابلوي ايست در كاهش تجاوز وسايل نقليه و ايجاد مانع براي عبور عابرين از گذرگاه و محدود شدن ديد ساير وسايل نقليه مؤثر است خطوط ايست بايد حداقل در فاصله يك متري و بموازات گذرگاه قرار گيرند(شكل145-مباني فني)

7- رابط پياده رو و گذر عرضي همسطح :

1-7- براي تامينپيوستگي سطح پياده رو و سواره رو بايد بخشي از جدول سراسري خيابان برداشته شود و رابط پياده رو بصورت شبيراهه ،پل و يا جدول شيبدار اجرا گردد . رابط پياده رو بايد به گونه اي طراحي گردد كه حداكثر دسترسي را با حداقل مخاطرات براي عابر پياده تامين كند . ضمنا تامين ايمنيو راحتي براي يك گروه از عابرين نبايد براي ساير گروهها توليد مخاطره نمايد . رابط پياده رو نبايد بصورت پله اي باشد و حتي الامكان بايد در محل اتصالآن به پياده رو يا سواره رو از يك قوس ملايم استفاده شود . حداكثر شيب رابط هاي پياده رو در جدول زير مشخص ميشود .

حداكثر اختلاف ارتفاع cm

حداكثر شيب

حداكثر طول (m)

5/7

5/12%

6/0

15

10%

5/1

5/22

8%

8/2

2-7- در صورتيكه لبه دو طرف رابط عابرپياده رو بصورت پرتگاه باشد ، بايد در لبه آن مانع فيزيكي(نرده)براي جلوگيري از سقوط عابرين پياده وجود داشته باشد . كناره هاي شيبراهه واقع در مسير عابرين پياده بايد بوسيله سطوحي شيبدار به پياده رو متصل گردد . حداكثر شيب اين سطح در جهت عمود بر محور شيبراهه ،براي تردد عابر پياده 10درصد و براي تردد ويلچر سواران8درصد است . در هر دو انتهاي رابط پياده رو ، حداقل 2/1متر فضاي مانور لازم است تا ويلچر سواران بتوانند در آن فاصله سرعت خود را كاهش داده ، توقف و يا گردش نمايند عرض رابط پياده رو بايد متناسب با حجم عبور عابرين پياده بوده و در هر حال كمتراز 90 سانتيمتر نباشد . حداقل عرض رابط پياده رو براي هماهنگي با نيازهاي ماشين آلات نگهداري 2/1متر است (شكل صفحه 149-مباني فني) .

3-7- رابط پياده رو بايد هميشه در داخل گذرگاه عرضي خط كشي شده قرار داشته باشد و حتي المقدور در خارج از محدوده تردد احتمالي اشخاص نا بينا احداث شود . رابط پياده رو نبايد به گونه اي قرار گيرد كه عابرين پياده استفاه كننده از ان در پشت گياهان ، وسايل نقليه پارك شده و امثالهم ، از ديد رانندگان مخفي بمانند . ارتفاع گياهان مجاور رابط بايد كمتر 75 سانتيمتر باشد .

4-7- پوشش كف رابط پياده رو از جنس مصالح غير لغزنده و متفاوت باروسازي سواره رو و پياده رو باشد تا اشخاص داراي ضعف بينائي بتواند آنرا تشخيص دهند . اين تمايز با استفاده از جنس ، بافت رنگ متفاوت ميسر ميشود .

5-7- رابط پياده رو نبايد در محل هايي قرار گيرند كه عابرين پياده را به خارج از محدوده خط كشي گذرگاه عرضي هدايت كنند ، بطوريكه مجبور بدتر دو در سطح سواره رو شوند . رابط هاي گذرگاههاي عرضي مجاور ، نبايد نزديك به يكديگر واقع شونهد .(شكل صفحه 149- مباني فني)

8-جزاير پناه دهنده عابرين پياده :

جزيره پناه دهنده پياده بخش معيني از سطح سواره رو است كه بين خطوط تردد وسائط نقليه بمنظور حفاظت و امنيت عابرين پياده اي كه قادر نيستند در يك زمان معين به يكباره از عرض سواره و عبور نمايند ايجاد ميشود . از اين جزاير در گذرگاههاي عرضي همسطح عابر پياده اي كه طول آنها بيش از 22 متر بوده ، يا تعداد زيادي عابر پياده معلول يا كه توان حضور دادند يا مشكل تقاطع پيچيده و بي قاعده باشد ، استفاده می شود .

منبع : www.radandishan.org

حق کپی با ذکر "نام نویسنده" و "سایت همکلاسی" بلامانع می باشد

www.Hamkelasy.com