عنوان نشریه فصلنامه جغرافياي طبيعي - دوره5, شماره16
نویسندگان كرم امير, درخشان فرزانه
چکیده سيلاب ها، يکي از پديده ها و مخاطرات طبيعي بسيار مهم و مخرب در سطح جهان محسوب مي شوند.سيلاب ها نه تنها در نواحي برون شهري، بلکه در نواحي شهري نيز آسيب هاي فراواني به بار مي آورند. تغييرات انساني ايجاد شده در الگوي طبيعي سيستم هاي زهکشي در نواحي شهري و حاشيه شهرها عامل اصلي بروز سيلاب و آسيب هاي وارده است. روند رو به رشد رخداد سيل در سال هاي اخير حاکي از آن است که اکثر مناطق کشور نيز در معرض تهاجم سيلاب قرار دارند. هدف اين نوشتار، بررسي وضعيت سيل خيزي در حوضه آبريز آبشوران در جنوب غرب شهر کرمانشاه برآورد حجم سيلاب منتهي به شهر و ارزيابي کارايي کانال هاي دفع آب سطحي در اين محدوده است. براي اين منظور پس از رقومي سازي داده هاي مورد نياز در سيستم اطلاعات جغرافيايي، لايه هاي نقشه اي مختلف شامل بارندگي، سنگ شناسي، خاک و واحدارضي، تراکم زهکشي، شيب زمين و پوشش زمين توليد شد. سپس ارزيابي و پهنه بندي سيل خيزي با روش فرآيند تحليل سلسله مراتبي ( AHP ) به عمل آمد. براي برآورد دبي سيلابي نيز روش استدلالي به کار گرفته شد. نتايج نشان داد که حدود 30 درصد مساحت حوضه داراي پتانسيل سيل خيزي بالايي است. همچنين با توجه به برآورد دبي حداکثر سيلابي و تجربه هاي گذشته، کانال هاي دفع آب هاي سطحي ناشي از سيلاب در اين بخش از شهر کرمانشاه توانايي لازم براي عبور ودفع سيلاب را ندارند و در صورت وقوع سيلاب هاي بعدي، شهر مجددا متحمل آسي هاي خواهد شد. لذا لازم است مسوولين ذيربط راهکارهاي لازم براي کاهش سيل خيزي در حوضه هاي شهري و تمهيدات مناسب براي بهبود سيستم کانال هاي دفع آب هاي سطحي را مورد مطالعه، برنامه ريزي و پيش بيني قرار دهند.
کلید واژه سيل خيزي، فرآيند تحليل سلسله مراتبي، سيستم اطلاعات جغرافيايي، حوضه شهري، کرمانشاه، آبشوران
فایل مقاله پهنه بندي سيل خيزي، برآورد سيلاب و ارزيابي کارايي کانال هاي دفع آب هاي سطحي در حوضه هاي شهري مطالعه موردي حوضه آبشوران در کرمانشاه